Midden in de stad, omringd door het agrarische landschap van Fryslân, brengt VHDG twee kunstpresentaties samen over het landschap, dieren en wat we eten en verbouwen. De tentoonstelling maakt deel uit van ons programma VHDG Lokaal. Hierin werken Sophie Krier en ERBA (Suzanne Bernhardt & Philipp Kolmann) een jaar lang in Fryslân. Ze maken kunst, organiseren workshops en voeren artistiek onderzoek uit. Elk van hen dook in de Fryske natuur en boerenleven en maakte kunstwerken over onze relatie met het Fryske Hynder, de veranderingen in het landschap en de toekomst van lokale voedselproductie.
Hyndertiid x Amino, Anima, Umami is gratis te bezoeken van vrijdag 31 oktober t/m zondag 14 december.
Amino, Anima, Umami
Amino, Anima, Umami is een project van de reizende voedselstudio ERBA (bestaande uit kunstenaars Suzanne Bernhardt & Philipp Kolmann). Afgelopen zomer trok het kunstenaarsduo met VHDG’s Reizend Atelier door het Fryske landschap. Tussen begraasde, gemaaide en overwoekerde weiden verzamelde ERBA verhalen van graslanden in transitie. In deze tentoonstelling tonen zij werken over de bouwstenen van ons voedsel, de verbondenheid tussen mens, plant en dier, en wol als drager van verhalen over het Friese landschap en nieuw leven.
Er verandert veel in welk voedsel we eten en hoe we het verbouwen. Lang verloren pastorale tradities zijn vervangen door vierkante monoculturen van Engels raaigras. Alleen aan de randen groeien nog restjes van oude grassen en kruiden, als herinnering aan hoe het ooit was. Nu, met intreden van de plantaardige revolutie, maken diëten die draaien om het consumeren van zuivel en vlees steeds vaker plaats voor plantaardige alternatieven. Het Engelse gras, ooit verbouwd voor vee, wordt steeds meer vervangen door peulvruchten, granen. Daarnaast worden velden overgelaten aan verwildering. Dat verandert niet alleen de ecologie van het land, maar ook het culturele geheugen. Hoe herinneren we ons het landschap van vroeger, welke sporen laten de dieren in het landschap na — en wat wordt de landbouwcultuur van de toekomst?
Met Amino, Anima, Umami fantaseert ERBA over een toekomstig landschap waar grassen in alle soorten en maten groeien en dierenkuddes weer volop aanwezig zijn . Onze tentoonstellingsruimte wordt tijdelijk omgetoverd in een/als ruimte van bewaring, groei en productie. Een plek waar traditionele kooktechnieken worden toegepast op plantaardige ingrediënten. Waar een schapenvacht de drager wordt van nieuw plantaardig leven. En waar de kunstenaars naar manieren van zorg voor dieren en landschap in een tijd waarin eetgewoonten veranderen. Het land, de dieren en hun verhalen worden opnieuw verteld— met geur, smaak en tast.
Hyndertiid
Hyndertiid (Paardentijd) is een kunstproject van Sophie Krier over het Fryske paard. Sinds begin dit jaar onderzoekt zij de contouren van deze paardenwereld. Sophie trok door de provincie langs stallen, keuringen, keukentafels en graslanden op zoek naar wat het Fryske paard vandaag de dag betekent. Ze volgde het dier door de seizoenen heen en leerde hoe geboorte, training en afscheid hun plaats vinden in het ritme van zowel het dier als de mens
In dialoog met fokkers, wetenschappers, bevriende kunstenaars, paardenliefhebbers en te midden van paardenkuddes zijn nieuwe kunstwerken gemaakt. De resultaten vormen samen een tentoonstelling die de gelaagde werkelijkheid van zorg, arbeid en verbeelding – over hoe nieuwe relaties tussen mens en paard vorm kunnen krijgen. Wat betekent het om tijd door te brengen met paarden? Hoe beleven paardenmensen hun band met deze dieren? En hoe leeft het Fryske paard voort in onze hedendaagse cultuur en in de paardenwereld?
Onderzoek en ontmoetingen
Sophie Kriers reis begon bij de populaire, jaarlijkse Hengstenkeuring. Daar bezocht ze ook clinics over de gezondheidsuitdagingen en ethische belangen van het fokken binnen een gesloten stamboek. Van daaruit begon een verkenningstocht langs particuliere paardeneigenaren, kraamstallen, stamboekinspecteurs en hippisch juristen.
Ze sprak met een zoöarcheologe die onderzoekt wat oude botten ons kunnen vertellen over de relatie tussen mens en dier in de vroege middeleeuwen. Ze maakte kennis met één van de initiatiefneemsters van de Fryske Paardenkalender en een coach die met paarden werkt en die transreizen begeleidt met een percussie-instrument gemaakt van paardenhuid. Verhalen uit het verleden – uit mythen, onderzoek en herinnering – mengden zich met de dagelijkse praktijk. Wat blijft bestaan, wat verandert, en waar dromen de Friezen van in hun leven met deze zwarte wezens?
Hyndertiid is het verslag van de tijd die we met paarden doorbrengen, door de eeuwen heen tot nu. Mensen en paarden hebben elkaar sterk beïnvloed. Door herders, boeren en fokkers is het paard verworden van wild kuddedier, tot boerenknecht, tot showpaard.. In al deze rollen beïnvloedde het ook het menselijk bestaan: in arbeid, ambachten, economie én in het culturele leven van Fryslân. Het Fryske paard blijft daarbij een onuitputtelijke bron van inspiratie – ook voor de toekomst. Tot welk leven inspireert het paard? Welke tijd staat ons en het paard te wachten?
Van vrijdag 31 oktober tot en met zondag 14 december lopen beide tentoonstellingen, die samen de eerste presentatie vormen binnen de vernieuwde aanpak van VHDG Lokaal. Deze programmalijn geeft kunstenaars één jaar lang de tijd om onderzoek te doen, zich te verdiepen in een plek en haar gemeenschappen, waardoor er ruimte ontstaat voor procesgericht werken, samenwerking en duurzame wederkerige relaties.
